De kunst van het kijken voor beginners!
Zo maak je van die ruwe steen jouw verhaal! Heb je ooit zo’n prachtig, ruw stuk speksteen in handen gehad? Misschien wel uit een van onze Samstone DIY-pakketten? En dacht je toen: “Oké, en nu? Wat moet ik hiermee? Ik ben toch geen kunstenaar!” Dat is een gevoel dat we allemaal kennen, die lichte paniek bij het ‘lege canvas’, of in dit geval, de ruwe steen. Daarom leren we in deze blog goed te kijken naar kunst.
De waarheid is: je hoeft geen kunstenaar te zijn om kunst te maken. En je hoeft geen expert te zijn om diepgaand naar kunst te kijken. Sterker nog, de twee gaan hand in hand. Vandaag wil ik je een super simpele, maar ontzettend krachtige methode leren om anders te kijken. Een methode die je helpt om te zien wat er al in die ruwe steen zit, en hoe jij daar jouw unieke verhaal uit kunt toveren. Geen ingewikkeld gedoe, gewoon lekker praktisch en direct toepasbaar, precies zoals we dat hier in ons atelier ook doen.
Deze methode komt van een slimme man, Terry Barrett, een kunstprofessor. Hij ontdekte dat je, door drie simpele vragen te stellen, veel dieper leert kijken naar kunst dan je ooit dacht. En het mooie is: deze vragen helpen je niet alleen bij het begrijpen van kunst in een museum, ze helpen je ook bij het vormgeven van je eigen stuk speksteen!

Drie simpele vragen die je blik veranderen en je steen doen spreken
Vergeet alles wat je denkt te weten over ‘kunst kijken’. Begin met een open blik. Hier zijn de drie vragen die je jezelf stelt, stap voor stap:
1. Wat zie ik nu écht? De start met je ogen open
Dit klinkt als een makkie, toch? Maar het is de moeilijkste én belangrijkste stap. We zijn zo gewend om snel te oordelen: “Mooi!” of “Dat snap ik niet!” Probeer dat echter even uit te zetten. Kijk naar je ruwe speksteen alsof je ‘m nog nooit hebt gezien, alsof je het aan een slechtziende vriend moet beschrijven. Kijk puur, welke kleuren zie je, is het een egaal stuk of zitten er verschillende tinten in, misschien wel aders? Voelt de steen glad of juist ruw? Zit er een glinstering in? Let op de vorm en textuur; is de steen rond, hoekig, langwerpig? Zijn er natuurlijke bulten of inkepingen? Hoe valt het licht erop? Werp de steen eens in je hand en voel de zwaarte, de temperatuur.
Waarom is dit belangrijk? Omdat je hersenen superhandig zijn in het invullen van gaten, maar dat is niet wat je nu wilt. Je wilt elk detail opzuigen. Door dit te doen, begin je te ‘luisteren’ naar de steen. Je leert wat het materiaal je te vertellen heeft, nog voordat je een beitel aanraakt. Dit is de basis van ons werk hier in het atelier: we leggen onze wil niet op aan de steen, we luisteren naar wat de steen wil worden.
2. Wat doet dit met me? En wat kan het betekenen? Jouw persoonlijke verhaal
Oké, nu je de steen hebt bekeken zonder oordeel, mag je voelen. Wat roept dit stuk steen bij je op? Welke emotie? Welk idee?
Wat voel je precies, roept het rust op of juist energie? Doet de vorm je denken aan iets uit de natuur, een dier, een menselijke figuur, of misschien iets abstracts? Welke gedachten springen in je hoofd als je de steen draait en draait, een berg, een wolk, de curve van een hand, of iets anders? Er is geen goed of fout antwoord, alleen jouw unieke gevoel. Dit is waar jouw persoonlijke ‘creatieve databank’ – net als in de ‘chaos schriftjes’ van Simone – aan het werk gaat en gekke, nieuwe verbanden legt. Als je een ronding ziet, denk je dan aan bescherming of juist aan oneindigheid? Een scherpe hoek, is dat kracht of kwetsbaarheid?
Dit is de stap waar je begint te visualiseren hoe jouw emotie of idee een ‘vorm’ kan krijgen in de steen. De steen begint te spreken, en jij begint de taal te verstaan. Je kijkt nu écht naar kunst.
3. Wat wil ik hiermee? En hoe maak ik het? De daadwerkelijke transformatie
Nu komt het spannendste deel: het omzetten van je idee naar actie. Dit is waar je besluit wat je met de steen wilt doen, gebaseerd op wat je hebt gezien en gevoeld.
Pak een vettig potlood of een steenkrijtje en schets die lijnen die je net hebt gezien of bedacht, voorzichtig op de steen. Je kunt ze weer uitgummen met een schuurmatje, je kunt ze aanpassen, want speksteen is vergevingsgezind! Probeer niet meteen een perfect beeld te maken, vang de essentie van die lijn of vorm die je zo aanspreekt. Is het de zachtheid van een curve of de kracht van een rechte lijn? Met de gereedschappen uit je Samstone pakket begin je voorzichtig te raspen of te schuren langs de lijnen die je hebt getekend. Werk rustig, voel hoe de steen reageert. Kijk steeds weer naar je schets, naar je inspiratie, maar vooral naar de steen zelf. Soms leidt de steen je naar een andere, nog mooiere vorm dan je oorspronkelijk bedacht had. Dit is de dialoog tussen jou en het materiaal, en daar zit de magie!

Waarom deze manier van kunst kijken jouw creativiteit boost en je nooit meer ‘niet creatief genoeg’ voelt
Deze methode van Terry Barrett is geen trucje, het is een manier van denken die je hele creatieve proces kan transformeren.
Je blik wordt scherper, je zult ineens overal mooie lijnen, vormen en texturen zien, in een boom, in een wolk, in een oud gebouw. Je lens van waardering gaat open, en al die dingen worden potentiële inspiratie voor jouw volgende kunstwerk. Jouw ideeën worden concreter, die vage ‘ik wil iets moois maken’ wordt: ‘Ik wil die specifieke golvende lijn van de zee in mijn speksteen vangen.’ Dat maakt het veel makkelijker om te beginnen. Zo bouwt je zelfvertrouwen op, omdat je start vanuit observatie en gevoel, en niet vanuit de druk om iets ‘perfects’ te verzinnen. Je zult versteld staan van wat je met je eigen handen kunt creëren, en dat is zo ontzettend bevredigend! Hier in het atelier, met Alex, zien we dit dagelijks. Mensen die binnenkomen met twee linkerhanden en vertrekken met een glimlach en een prachtig, eigenzinnig beeld.
De kracht van Samstone zit in de laagdrempeligheid, de directe verbinding met het materiaal. Dit is geen ingewikkelde kunstacademie; dit is gewoon jij, een stuk steen, en je eigen creatieve vonk. En met de drie vragen van Terry Barrett in je achterhoofd, verandert die ruwe steen in een spiegel van jouw eigen unieke verhaal.
Klaar om de vorm te bevrijden? Begin jouw reis vandaag!
Heb je na het lezen van deze blog over de kunst van kijken de kriebels gekregen om dieper te duiken in de wereld van steen en jouw eigen verhaal in 3D te vertellen?
Het Samstone DIY-pakket is een fantastische start om direct thuis aan de slag te gaan. Speciaal voor jou die de expressie van het menselijk lichaam wil verkennen, is ons Samstone DIY-pakket ‘Torso Man Groot’ een prachtige uitdaging. Alles wat je nodig hebt, zorgvuldig geselecteerd door ons, om dit boeiende project te starten!
Wil je de magie van het beeldhouwen liever live ervaren, onder persoonlijke begeleiding van Alex en mij? Kom dan naar ons atelier in Leiden voor een proefles! Voel de steen onder je handen, ontdek de gereedschappen en laat je inspireren door de sfeer. We laten je zien hoe je met beitel en rasp prachtige vormen creëert, en hoe jouw persoonlijke inspiratie tot leven komt in steen.
Ontdek het Samstone DIY-pakket ‘Torso Man Groot’ hier, of meld je aan voor een proefles in ons atelier! We kunnen niet wachten om te zien welk verhaal jij uit de steen zult bevrijden.