De TGV versus de mobiel
Er is een beroemde uitspraak van de Amerikaanse beeldhouwer Alexander Calder (inderdaad, die man van de speelse, evenwichtige Mobiles en Stabiles): “My fingers always seem busier than my mind.”
En als ik die zin lees, moet ik altijd even grinniken, en daarna keihard relativeren. Dat klinkt zó heerlijk rustig, zó zen, alsof zijn handen moeiteloos voor de gedachten uit de perfecte vorm vonden.
Maar laten we eerlijk zijn: voor mij is dat het omgekeerde. Mijn gedachten zijn een keihard rijdende TGV trein. Mijn creatieve databank draait op topsnelheid, legt in luttele seconden verbanden tussen de nieuwste tentoonstellingen, de composthoop in de volkstuin, en de anatomie van een abstracte curve. En ondanks dat mijn handen en vingers niets anders doen dan creëren, schuren, raspen, beitelen, polijsten, hebben ze soms de grootste moeite om die snelheid van mijn hoofd bij te houden.
Dit contrast tussen Calder’s schijnbaar kalme, fysieke flow en mijn razendsnelle, mentale flow is de kern van een fascinerend inzicht: iedereen heeft een uniek creatief tempo, en het vinden van de juiste balans tussen hand en hoofd is de sleutel tot meesterschap én rust.
De hand-brein connectie
Waarom is dit tempoverschil zo belangrijk? Dit heeft alles te maken met de neurologie van creatie:
Calder’s flow (de vingers gidsen de geest). Bij Calder, die veel met draad en metaal werkte, leidt het fysieke proces. Zijn handen waren vrijwel continu bezig met experimenteren, met spelen. Dit is een vorm van bottom-up verwerking. De motorische cortex (verantwoordelijk voor beweging) stuurt constante, lichte impulsen naar de prefrontale cortex. Dit bevordert een staat van flow en lost problemen op via fysieke actie. Het is bewezen dat repetitieve, tastbare taken, zoals het polijsten van marmer, de amygdala (het stress centrum) kalmeren. Calder vond rust door te doen.
Mijn flow (de geest dwingt de vingers). Bij een hoofd zoals het mijne, hoogbegaafd in chaos, met ADHD, is er sprake van een extreme top-down verwerking. De TGV-trein van gedachten genereert sneller ideeën, visies, en de drang tot Transformatie, dan de handen ze kunnen uitvoeren. De uitdaging is dan niet om op gang te komen, maar om te vertragen en de focus vast te houden. De vingers moeten gedwongen worden tot slow motion om de kwaliteit en de essentie van de visie te waarborgen. Anders wordt het snel, maar rommelig.
Het probleem ontstaat wanneer je vastzit in een van de uitersten:
Uiterste 1: de vastloper (te traag hoofd). Je bent Calder, maar je kunt de rust van je handen niet vertalen naar een visie. Je werkt, maar het voelt leeg. Inspiratie is wat je nodig hebt om je handen een doel te geven.
Uiterste 2: de burn-out (te snel hoofd). Je bent de TGV-trein. Een brein vol ideeën, maar je maakt niet af. Je chaos schriftjes puilen uit, maar je handen raken gefrustreerd door de snelheid en de complexiteit. Je hebt focus en aarding nodig.
De kwinkslag van de Calder-Simone methode
We moeten een synthese vinden tussen de playfulness van Calder en de discipline van mijn TGV-brein. Je moet de vrolijkheid van Calder’s ongeremde creatie in je proces brengen, maar met de focus die jouw steenwerk vereist.
De oplossing is het bewust afwisselen en forceren van je tempo:
- Forceer de langzaamheid (de tegenbeweging). Als je hoofd te snel gaat, kies je voor het langzaamste, meest meditatieve deel van het proces: polijsten. Het polijsten van marmer of albast kan uren duren. Dit is een oefening in geduld die je hersenen dwingt om te vertragen naar het tempo van de motoriek. Dit is het moment dat de TGV een stoptrein wordt.
- Forceer de vrijheid (de Calder-sprong). Als je te langzaam gaat (of vastzit in perfectie), moet je het tegenovergestelde doen: forceren tot snelle, ongeremde creatie. Pak een stuk zachte speksteen en geef jezelf 30 minuten om een vorm neer te zetten zonder oordeel. Dit is de Calder-achtige playfulness die je nodig hebt om de inspiratie te ontdooien.
Je ziet hier hoe de beelden die we maken een visueel dagboek zijn van dit interne tempo.

De brug van theorie naar tastbaarheid
De fundamentele uitdaging van de mensheid is niet het gebrek aan ideeën, maar het gebrek aan fysieke ankers om die ideeën te gronden. De TGV in je hoofd dendert voort omdat je geen zware, tijdloze massa hebt om de energie tegenaan te gooien. Als je in de flow wilt komen, moet je het medium vinden dat zwaarder weegt dan de druk van de dag. De steen, met zijn miljoenen jaren oude geschiedenis en compromisloze weerstand, is het ultieme medicijn. Het dwingt een hyperactieve geest tot een ritmische, aardende beweging. Je hoeft niet direct te weten hoe je het doet; je hoeft alleen maar de moed te hebben om de fysieke daad te stellen. Dit is de overgang van de abstracte, intellectuele strijd naar de concrete, helende handeling.
Het kalibreren van je creatieve meter
Je hoeft niet direct een ingewikkelde Masterclass te volgen om je tempo te kalibreren. Je hebt een laagdrempelig middel nodig om die hand-brein dialoog op gang te brengen.
Onze Samstone DIY-pakketjes zijn de perfecte, gecontroleerde omgeving om te ontdekken welk uiterste je bent:
- Voor de TGV-trein. De Samstone speksteen is vergevingsgezind, maar vereist wel een slow rasp beweging. Het dwingt je om uit de chaos te stappen en je handen de leiding te geven, net als Calder. Je leert de voldoening van het voltooien van een klein project, wat ongelooflijk aards en rustgevend werkt op een overactief brein.
- Voor de vastloper. De speksteen is zo zacht dat je geen angst hoeft te hebben om te beginnen. Je kunt direct ‘spelen’ met de vorm. Het is de frivole actie die je hoofd nodig heeft om de inspiratie los te schudden en weer op te laden.
Samstone is jouw persoonlijke kalibratiemeter.
De oplossing is de strippenkaart als creatieve ritme-garant
Het échte geheim van de balans zit in structuur. De meeste mensen vallen terug in hun uiterste (TGV of vastloper) omdat ze geen vaste, verplichte momenten van kalibratie hebben.
Dit is waar de expertise van ons atelier en de strippenkaart jouw ultieme oplossing zijn.
De strippenkaart is meer dan een set lessen; het is jouw contract met jezelf om je creatieve ritme te vinden:
- Gedeelde discipline. In ons atelier in Leiden creëren Alex en ik een omgeving waar de TGV’s worden geaard en de vastlopers een liefdevolle schop onder de kont krijgen. Wij zien direct in welk uiterste je zit en geven je de juiste technische opdrachten om je tempo te balanceren. Zit je te hoog in je hoofd? Dan dwingen we je tot slow polijsten. Zit je vast? Dan geven we je een snelle, speelse oefening in speksteen.
- De onwrikbare afspraak. De wekelijkse les (dinsdag- woensdagavond of donderdag- vrijdag of zaterdag overdag) dwingt je om die ‘nuts criteria’ van je agenda te negeren. Je reserveert tijd om aan de dialoog tussen je vingers en je hoofd te werken, met de beste materialen en expertise om je heen.
Alexander Calder vond zijn balans in playfulness. Ik vond de mijne in de discipline van het langzame materiaal. Jij vindt de jouwe in het bewust afwisselen van die twee. De Samstone pakketten en de Strippenkaart zijn de wegen naar die noodzakelijke balans.