Vang de herfst op woensdagmiddag
Het is woensdagmiddag, net iets na twaalven. Buiten hangt die typische, natte herfstlucht. Je kent het wel: zo’n dag waarop de bladeren als een soort klamme confetti tegen het raam plakken en de wind om het huis giert. Binnen staat de fluitketel op het vuur. Het geluid van aftellende minuten tot het weekend is gevoelsmatig al ingezet, maar we moeten nog even. En eerlijk is eerlijk: de woensdagmiddag is in veel huishoudens een soort gecontroleerde chaos.
De kasten vliegen open, er wordt gespeurd naar een snelle lunch, schoenen vliegen door de gang en de verhalen over de schoolochtend tuimelen over elkaar heen. Of misschien zit je er heel anders bij. Geen rondrennende kinderen, maar wél een hoofd dat na een ochtend vol calls, deadlines en een uitpuilende mailbox aanvoelt alsof er een zwerm bijen in rondvliegt. We rennen wat af met z’n allen. Vliegen van hot naar her, proberen alle ballen hoog te houden en vergeten ergens onderweg dat we ook gewoon even mogen ademhalen.
We willen zo graag ontspannen, maar wat doen we vaak als de rust eenmaal invalt? We pakken die telefoon erbij. Beginnen met scrollen door een oneindige stroom aan beelden van mensen die schijnbaar moeiteloos een perfect drie-gangen-diner op tafel toveren, fantastisch gestylede herfsttafels hebben en wandelend door het bos met een glanzende bos krullen de wind trotseren. En voor je het weet zit je vol ruis. Je hoofd zit nóg voller dan toen je die telefoon pakte.
Tijd om het roer om te gooien op deze woensdagmiddag. Trek die dikke sokken aan, schenk een grote mok warme chocolademelk (mét een flinke toef slagroom, we doen niet aan flauw gedoe vandaag) in, zet een bakje pepernoten op tafel en laat de boel de boel. We gaan niet opruimen, we gaan niet rennen. We gaan een eend maken!
De magie van het ontprikkelen
Soms heb je van die dagen dat je merkt dat de grens bereikt is. Kinderen die om het kleinste dingetje ontploffen omdat het op school zo’n drukke ochtend was, of jijzelf die merkt dat een simpel omgevallen glas water je ineens het gevoel geeft dat het hele universum tegen je is. Dat is het moment waarop je de fysieke knop om moet omzetten. Niet dóórpraten over wat er allemaal moet, maar iets gaan doen met je handen.
Mocht je hier meer over willen lezen: het prachtige boek Het herfsthuis van Anja Feliers beschrijft precies dat warme gevoel van binnenruimte creëren als het buiten koud en guur wordt. Een absolute aanrader voor op de leestafel!
Beeldhouwen klinkt voor veel mensen als iets voor kunstenaars met gigantische ateliers, stoffige schorten en een baard vol marmerstof. Maar laat me je een geheimpje verklappen: speksteen is de meest toegankelijke vorm van ontprikkelen die er bestaat. Het is zacht, het meewerkt, en het vraagt helemaal niets van je behalve dat je er gewoon bent. Daarnaast is de eend simpelweg een mega leuk diertje om te maken!
Als je de rasp op de steen zet en de eerste dunne laagjes steenstof beneden op de krant ziet dwarrelen, gebeurt er iets geks. De ruis in je hoofd verstomt. Je bent ineens heel erg bezig met die ene hoek, die ene ronde lijn van een snavel of een gladdere rug. Je vergeet de strijk, je vergeet je to-do lijst en je vergeet het pieperige stemmingsorkestje in je achterhoofd.
Het hoeft niet perfect (echt niet)
Het mooiste van werken met je handen is dat je de controle een beetje los mag laten. De steen heeft namelijk vaak al een eigen idee. Jij kunt wel bedenken dat je de strakste, meest gestroomlijnde eend ter wereld gaat maken, maar als de steen op een bepaalde plek een zachte ader heeft, stuurt hij je een andere kant op. En dat is bevrijdend!
Bij ons thuis – en geloof me, het is bij mij net zo’n heerlijke rommel soms – beginnen we de middag vaak met het idee dat we heel geconcentreerd gaan werken. Na tien minuten zit het steenstof niet alleen op de krant, maar ook op iemands neus. Er wordt gelachen. Er wordt zuchtend op de stoel gehangen. En dat is allemaal goed. Creativiteit is geen examen. Je krijgt geen cijfer voor hoe mooi je eendje wordt. Het gaat om het proces, het voelen van het materiaal en de ontspanning die ontstaat.
Stel je voor dat je aan de keukentafel zit.
Stap 1. Leg een oude krant of een placemat neer. Niet omdat we pietje-precies zijn, maar gewoon omdat opruimen na die tijd heel simpel moet zijn.
Stap 2. Pak je steen vast. Voel eens hoe koud hij is als hij net uit de doos komt, en hoe snel hij warm wordt in je handen. Speksteen neemt je lichaamstemperatuur over. Dat alleen al heeft iets geks en intiems.
Stap 3. Zet de rasp op de steen. Geen kracht zetten, laat het gereedschap het werk doen. Alsof je een appel schilt, maar dan rustiger.
Stap 4. Kijk hoe de eend langzaam tevoorschijn komt. Waar zit de bolling van de buik? Waar komt het kopje?
Voor je het weet ben je een half uur verder zonder dat je op de klok hebt gekeken. Dat is de flow waar we naar op zoek zijn. Het is dé manier om kinderen uit die actieve, luide schoolstand te krijgen en terug te brengen naar hun eigen bubbel. En eerlijk? Het werkt voor volwassenen precies hetzelfde.

Van ruw naar fluweelzacht
Het leukste moment van speksteen bewerken komt aan het einde. Als de grove vorm er eenmaal in zit met de rasp, pak je het schuurpapier. Eerst een wat grovere korrel om de krassen weg te werken, en daarna ga je over op nat schuren.
Met een klein bakje water aan tafel doop je het schuurpapier erin en ga je met draaiende bewegingen over de steen. De steen verandert van kleur, hij wordt doffer als hij droogt, maar als je hem polijst met een drupje olie aan het einde… nou, dat is bijna een tovertruc! Ineens zie je alle diepe herfsttinten die in die steen verborgen zaten. Zachtroze, diepgroen, warmgrijze aders of een bijna ambertint. De herfstkleuren die je buiten in de bomen zag, heb je ineens letterlijk in je eigen handen gevangen.
Het fysiek voelen van een vorm die steeds gladder wordt, werkt rustgevend. In het inspirerende boek De herstelrevolutie legt psycholoog Marion van de Wege prachtig uit hoe handwerk en creatieve bezigheden ons zenuwstelsel kalmeren door de repetitieve bewegingen. En dat is exact wat dit met je doet op een stormachtige woensdag.
Jouw creatieve rustmoment op de woensdag
Dus, laten we afspreken dat we het vanaf nu anders doen op de woensdagmiddagen. Geen gehaast meer om de strakke planning te halen, geen schuldgevoel over dingen die nog moeten. Trek die laarzen uit, zet die fijne thee, pak een stuk steen en laat je handen het overnemen.
Of je het nu samen doet met een kind dat even stoom moet afblazen, of helemaal alleen in de stilte met een fijne afspeellijst op de achtergrond: geef jezelf die ruimte. Het hoeft niet strak, het hoeft niet doordacht. Het mag gewoon lekker ‘aanklooien’ zijn op de keukentafel. En als er dan een schattig, net niet helemaal symmetrisch eendje op tafel staat te pronken, heb je niet alleen een uniek kunstwerkje gemaakt, maar ook een moment van pure rust voor jezelf veroverd.
Zin gekregen om zelf ook die magische transformatie van ruwe steen naar een fluweelzacht kunstwerkje mee te maken? Je hoeft het wiel niet uit te vinden. Met het speciale Samstone DIY-Pakket Eend krijg je alles thuisgestuurd wat je nodig hebt om meteen te beginnen: van de steen en de raspen tot het schuurpapier en de olie. Alles op jouw eigen tempo, gewoon aan je eigen keukentafel. Schuif de spullen aan de kant, haal diep adem en ga lekker aan de slag!