Leer ontprikkelen door te beeldhouwen

Sommige dagen voelen gewoon zwaar. Je weet wel, van die dagen dat er eigenlijk helemaal niks rampzaligs hoeft te gebeuren, maar dat de emmer simpelweg overloopt. Of misschien heeft het leven je juist wél een gigantische klap verkocht. Een afscheid waar je niet op zat te wachten, teleurstelling op je werk, een relatie die stroef loopt, of simpelweg die bekende druppel die het doeltreffend voor elkaar krijgt: de stroom van werk, de kinderen, het huishouden en altijd maar ‘aan’ staan voor iedereen om je heen.

En dan vraagt een lieve vriendin met alle goedheid van de wereld: “Hoe is het nou écht met je?”

Je mond gaat open, maar er komt niks uit. Of nou ja, hooguit een schokkerige zucht of een slap “Mwah, z’n gangetje.” Omdat het emotionele doolhof in je hoofd op dat moment simpelweg te groot, te chaotisch of te woest is voor een paar nette volzinnen. Sommige emoties passen nou eenmaal niet in woorden.

Toch willen die gevoelens níet in je lijf blijven zitten. Ze zetten zich vast in je schouders, in die kramp rond je kaak, of als zo’n vervelende knoop die diep in je onderbuik blijft steken.

In mijn atelier zie ik het wonderlijk vaak gebeuren: mensen die met precies dat zware, onbestemde gevoel binnenstappen. En weet je wat zo mooi is? Een steen snapt die emoties wonderwel. Steen oordeelt niet. Luistert niet naar grammaticaregels. Geeft niet op het verkeerde moment ongevraagd advies. Steen vangt je op, hoe hard de klap van je emotie ook is.

Vandaag duiken we samen in de helende, heerlijke én verrassend bevrijdende wereld van emoties uithouwen. We gaan ontdekken waarom rauwe gevoelens precies in een steen passen, hoe je zonder een spatje ervaring toch iets groots kunt verwerken met je handen, én hoe je weer even lekker kunt opladen. Schenk een grote mok koffie of thee in, zet je telefoon op stil en ga er goed voor zitten, want we maken er een heerlijke ‘lekker lang lezen’ luistersessie van!

 

Waarom praten soms niet werkt (en je handen wél)

We zijn in deze maatschappij zó ontzettend gewend om alles uit te leggen. We moeten onze grenzen ‘verbaal aangeven’, we moeten ‘praten over onze gevoelens’, en als we er niet uitkomen, zoeken we er een boek of een therapeut bij om er nog meer over te praten.

Begrijp me niet verkeerd: praten is fantastisch. Maar soms is je emotie zo rauw, zo primitief of zo gigantisch, dat praten aanvoelt alsof je de oceaan probeert te vangen in een plastic soeplepel. Het werkt simpelweg niet.

Als je heel erg boos bent, wil je niet rustig analyseren wáárom je boos bent. Je wilt die fysieke spanning kwijt. Als je diep bedroefd bent, schieten woorden tekort om de holle leegte te beschrijven die je voelt.

Hier komt de magie van met je handen werken om de hoek kijken. Wanneer je met je handen bezig bent, omzeil je als het ware dat drukke, analytische stemmetje in je hoofd. Je gaat van denken naar voelen.

Toen ik jaren geleden voor het eerst met verdriet achter een blok steen zat, merkte ik hoe verlossend het was. Ik hoefde aan niemand uit te leggen waarom de tranen over mijn wangen rolden. Ik hoefde mezelf niet groot te houden. Het enige wat ik hoefde te doen, was de rasp in de steen zetten en bewegen. Slag voor slag. Schraap voor schraap.

Stof ontstaat, vorm verandert. En ongemerkt beweegt er daarbinnen in je hart precies hetzelfde mee.

 

Steen als de ultieme spiegel voor jouw innerlijke storm

Soms vragen mensen in het atelier wel eens: “Simone, is steen niet veel te hard en onbuigzaam als je je toch al zo moe voelt?”

Het grappige is dat het tegendeel waar is. Steen heeft een fascinerende eigenschap: het biedt weerstand. En juist die weerstand is wat we nodig hebben als onze emoties te groot worden.

Denk er maar eens over na. Als je heel veel opgekropte woede of frustratie in je hebt — door die vervelende situatie op je werk, die ontzaglijk drukke week waarin alles misging, of simpelweg het gevoel dat je overal tekortschiet — dan heeft die energie een uitweg nodig. Als je tegen een kussen slaat, voelt dat na twee seconden stom. Maar als je met een hamer en beitel op een hardere steen werkt, of met een grove rasp op een zachtere steen knalt, dan ontmoet jouw innerlijke kracht een fysiek materiaal dat die kracht écht aan kan.

Steen kan jouw woede hebben. Steen schrikt er niet van als je een keer heel hard uithaalt.

Aan de andere kant: als je verdrietig bent, zoek je vaak juist verzachting. Dan kies je een zachte, warme steensoort zoals speksteen of albast. Je begint niet met grof geweld, maar met langzame, vloeiende bewegingen. Je schuurt de scherpe randjes eraf. En met elke schuurbeweging maak je niet alleen de steen zachter en gladder, maar verzacht je ook het harde randje in jezelf.

Steen vormt zich naar de energie die jij erin stopt. Het is letterlijk een fysieke opslagplaats voor wat er op dat moment in jou omgaat.

 

Een dag uit het echte leven: de ballenbak van het volwassen zijn

Laten we het eens heel dicht bij huis houden. Je wekker gaat te vroeg. De jongste kan haar linkersok niet vinden (die blijkbaar als enige ‘normaal zit’), de koffie valt over het schone aanrecht, je bent te laat voor een afspraak en je leidinggevende schuift nog even een ‘spoedje’ over de schutting vlak voordat je dag eigenlijk voorbij is.

Tegen de tijd dat het avond is, ben je op. Je lontje is niet korter geworden; het is compleet verdwenen.

Op zulke momenten hebben we de neiging om op de bank te ploffen met een zak chips en gedachteloos te gaan scrollen op onze telefoon. We noemen dat ‘ontspannen’, maar ons brein krijgt ondertussen nóg meer prikkels te verwerken. Je valt ’s avonds in slaap, maar je wordt de volgende ochtend net zo moe weer wakker.

Stel je nu eens voor dat je in plaats daarvan aan de keukentafel gaat zitten. Krantje eronder, een mooi ruw blokje speksteen voor je neus en een simpele rasp in je hand.

Je hoeft geen kunstwerk te maken. Je hoeft niks te presteren. Wat je wel mag, is simpelweg al die opgekropte irritatie van de dag in die rasp leggen.

Het geluid van de rasp die over de steen schraapt — krtsj, krtsj, krtsj — werkt ontzettend ritmisch en rustgevend. Je voelt hoe de spanning uit je nek wegtrekt en naar je armen stroomt. Je fysieke lijf is bezig, waardoor je gejaagde ademhaling weer rustig en diep naar je buik zakt.

Na een halfuurtje blaas je het stof van de steen. Je handen zijn een beetje vies, je hoofd is heerlijk leeg en je denkt ineens: “Zo. Dat zit er niet meer in mij, maar in die steen.” Dat is geen ingewikkelde therapie, dat is simpele, praktische zelfzorg.

 

Geen ervaring? Mooi zo! Waarom niet-weten een superkracht is

Ik hoor het je bijna denken door het scherm heen: “Ja, maar Simone, jij hebt makkelijk praten. Jij bent beeldhouwer! Als ik een steen aanraak, verandert het hooguit in een hele lelijke brok grint.”

Mag ik je een geheimpje verklappen? Niemand hoeft te kunnen beeldhouwen om emoties uit te houwen. Sterker nog: als je totaal géén ervaring hebt, ben je eigenlijk in het voordeel!

Als je namelijk een doorgewinterde kunstenaar bent, ligt de valkuil van ‘iets moois willen maken’ pijnlijk snel op de loer. Dan ga je weer nadenken over verhoudingen, symmetrie en techniek. En hop, daar zit je weer direct in dat analytische hoofd van je!

Als beginner heb je die ballast helemaal niet. Je hoeft niks te bewijzen.

Het maakt echt niet uit of er aan het einde van de rit een prachtige, abstracte vogel staat, of gewoon een ronde, gladde vorm die fantastisch in de palm van je hand past. Het gaat om de transformatie die je doormaakt tijdens het maken.

Creatief bezig zijn wanneer je emoties voelt, is geen examen waar je een cijfer voor krijgt. Het is een speeltuin. Alles mag, alles kan, en er bestaan simpelweg geen fouten. Schiet er per ongeluk een hoekje van je steen af omdat je iets te enthousiast bezig was? Jammer? Welnee! Dat hoekje mocht er blijkbaar af. De steen geeft je gewoon een nieuwe richting aan.

 

       

 

Hoe giet je emotie in een steen? (Een praktisch stappenplan)

Wil je proberen om jouw eigen innerlijke storm, verdriet of simpelweg de alledaagse drukte om te zetten in iets tastbaars? Hier is een fijn en haalbaar stappenplan om er thuis mee aan de slag te gaan.

Geen strakke regels, gewoon een uitnodiging om te spelen!

 

Stap 1: Kies je ‘emotie-partner’ (de steen)

Als je begint, kies dan voor een toegankelijke, zachte steensoort. Speksteen is hier perfect voor. Het is zacht genoeg om met eenvoudige raspen en schuurpapier te bewerken, maar stevig genoeg om echt het gevoel te geven dat je met steen bezig bent.

• Voel je boosheid, frustratie of onrust? Kies een steen die wat ruwer is, met scherpe hoeken en grillige kanten.
• Voel je verdriet, moeheid of behoefte aan troost? Kies een steen die al iets ronder aanvoelt, of een steensoort met een warme, zachte kleur.

 

Stap 2: Creëer je eigen veilige cocon

Maak een plekje aan de keukentafel of buiten op de schoot of tuinbank. Leg er een krant of een oud kleed onder (want beeldhouwen geeft een beetje stof, en stof stofzuigen als je net wilde ontspannen is zonde van de pret!). Zet een fijn muziekje op dat past bij hoe je je voelt. Nood aan een goeie jankplaat? Zet ‘m op! Behoefte aan stevige gitaarmuziek? Draai het volume gerust een tikkeltje hoger.

 

Stap 3: Maak fysiek contact met het materiaal

Voordat je ook maar één stukje gereedschap pakt: pak de steen vast met twee handen. Sluit je ogen. Voel de temperatuur van de steen. Voel de ruwe en gladde plekjes. adem eens heel diep in door je neus, en laat met een diepe zucht alle spanning uit je schouders zakken.

Zeg in gedachten tegen de steen: “Oké, jij en ik. Hier is alles wat ik vandaag bij me draag.”

 

Stap 4: Laat de controle los en start de beweging

Pak een grove rasp als je veel energie kwijt wilt, of een fijnere rasp/schuurpapiertje als je rust zoekt. En dan… begin je simpelweg.

Denk niet na over wát je gaat maken. Laat je handen het werk doen.

• Is er een scherp puntje dat irritatie opwekt? Rasp het er genadeloos af!
• Is er een mooie uitholling waar je duim precies in past? Maak die uitholling dieper en schuur hem steeds een stukje gladder.

Als er tranen komen: laat ze lekker stromen. Ze vallen vanzelf in het steenstof. Als er een lach komt: nog beter!

 

Stap 5: De verfrissende metamorfose (het oliewonder)

Wanneer je voelt dat de puf eruit is, of wanneer je steen voor jouw gevoel ‘klaar’ is, borstel je het losse stof eraf. Schuur de steen eventueel met een steeds fijner schuurpapiertje en een drupje water tot hij heerlijk glad aanvoelt.

En dan komt het allermooiste moment: het oliën van de steen.

Wanneer je doffe, stoffige steen in aanraking komt met een klein beetje baby- of walnootolie, gebeurt er iets betoverends. De diepe, sprankelende kleuren van de steen komen ineens naar boven. Aderingen die je eerst niet zag, worden zichtbaar.

Het is het ultieme symbool: uit jouw rauwe emotie en het doffe stof is iets prachtigs, echts en unieks ontstaan.

 

De steen als anker op jouw dressoir

Het mooie van emoties uithouwen is dat het effect niet ophoudt als je klaar bent met werken.

Als je steen af is, geef hem dan een mooi plekje in huis. Zet hem op je nachtkastje, op het dressoir in de woonkamer, of gewoon op je bureau op je werk.

Iedere keer dat je er langsloopt en het beeldje ziet — of het even bewust in je hand neemt en er met je duim overheen strijkt — herinnert het je aan twee dingen:

1. Je hebt die zware emotie overleefd. Het zit niet meer vast in je lijf, maar heeft een vorm gekregen buiten jezelf.
2. Je bent in staat om van iets rauws en moeilijks iets zachts en moois te maken.

Dat fysieke ankertje geeft een enorm gevoel van kracht en rust. Het herinnert je er subtiel aan dat je altijd weer even mag vertragen, hoe gehaast de wereld om je heen ook doet.

 

Maken is de liefste vorm van ontprikkelen

We vergeten wel eens hoe belangrijk het is om dingen met onze handen te maken. We zitten zoveel in ons hoofd, achter schermen en in ingewikkelde gesprekken, dat we de verbinding met het tastbare soms een beetje kwijtraken.

Maken — of dat nu beeldhouwen is, tuinieren, koken of bakken — herstelt die balans. Het herinnert ons eraan dat we mens zijn. Geen wandelende hoofden met een to-do lijst, maar voelende, creatieve wezens.

Gun jezelf die ruimte. Zeker op de dagen dat het allemaal even ’te veel’ is. Je hoeft het niet perfect te doen, je hoeft de wereld niet te redden. Je mag simpelweg een uur gaan zitten, wat stof maken, je emoties eruit schrapen en weer opademen.

 

Zin gekregen om jouw emoties lekker van je af te hakken?

Voel je dat er ook wel wat spanning, drukte of opgekropte emotie bij jou ligt te wachten om fysiek verwerkt te worden? Of ben je simpelweg nieuwsgierig geworden naar hoe bevrijdend het is om met je handen in de steen te duiken?

Je bent van harte welkom om op jouw eigen manier te ontdekken wat steen voor jou kan doen!

• Thuis in je eigen veilige bubbel aan de slag? Bestel een van de DIY-pakketten van Samstone. Alles wat je nodig hebt zit erin: een prachtige zachte steen, raspen, schuurpapier én een heldere uitleg. Lekker op je eigen tempo aan de keukentafel ontladen.
• Zin in een heerlijk ontspannen me-time moment buiten de deur? Kom er gezellig een ochtend of middag tussenuit tijdens een workshop of cursus bij Beeldhouwatelier Simone van Olst. De koffie staat klaar, de sfeer is warm en ongedwongen, en we maken samen heerlijk onze handen vuil.

Pak die rasp op, blaas het stof van je hoofd en laat de steen het werk maar even doen!