De verbinding tussen mens en natuur

Pak er een grote pot thee bij en nestel je in je favoriete stoel, want we gaan een lange reis maken. Geen reis naar de andere kant van de wereld, maar een reis naar binnen en naar de grond onder onze voeten. We gaan het hebben over het oudste gesprek dat er bestaat: de dialoog tussen de mens en de natuur.

In ons atelier aan de Kenauweg in Leiden voeren we dit gesprek elke dag. Het is een gesprek zonder woorden, maar met een enorme diepgang. Het is een uitwisseling van energie, van weerstand en van overgave. Voor mij, met mijn ADHD-brein dat altijd op zoek is naar verbanden en betekenis, is dit gesprek mijn anker. Het is de manier waarop ik de chaos van de wereld omzet in de rust van een vorm. En ik wil je graag meenemen in de verschillende facetten van deze ontmoeting.

 

De ontmoeting in de vroege ochtend op de volkstuin

Het gesprek begint vaak al lang voordat ik de eerste rasp in mijn handen heb. Het begint op de zondagochtenden in onze volkstuin, waar Alex en ik de wetten van de permacultuur volgen. Als ik daar tussen de struiken sta en mijn handen in de koude, vochtige aarde steek, begint de natuur tegen me te praten. Het is geen stem die je met je oren hoort, maar een trilling die je voelt in je vingertoppen.

De aarde vertelt me over de cyclus van rust en groei. Ze vraagt me om geduld. Ik kan die plant niet dwingen om sneller te groeien, net zoals ik de zon niet kan dwingen om harder te schijnen. In dat moment van wieden en planten vindt er een soort synchronisatie plaats. Mijn ademhaling past zich aan het ritme van de wind in de bladeren aan. De mentale eenzaamheid waar we het eerder over hadden, die bubbel waarin je alleen bent met je gedachten, knapt daar open. Je bent onderdeel van een systeem dat veel groter is dan jijzelf.

Dit is de eerste fase van de dialoog: het luisteren. De natuur stelt de voorwaarden en ik leer mijn ego even op de achterbank te zetten. Het leert me dat ik niet de dictator ben van mijn omgeving, maar een deelnemer. Die expertise uit de tuin — het aanvoelen van structuur, vochtigheid en potentie — neem ik mee naar de werkbank. De natuur geeft me daar de grondstoffen voor mijn creativiteit, maar bovenal geeft ze me de rust in mijn hoofd die nodig is om echt te kunnen zien.

 

Het tactiele debat met de ruwe steen

Wanneer ik daarna in het atelier voor een nieuwe brok marmer of albast sta, verandert het gesprek van toon. Het wordt fysieker, intenser. De steen is een prachtig, maar onverbiddelijk onderdeel van de natuur. Miljoenen jaren aan geologische druk en hitte hebben geleid tot dit specifieke object dat nu voor me ligt.

In het begin is het gesprek vaak een beetje stroef. Ik heb een idee in mijn hoofd — mijn ratio wil controle — maar de steen heeft zijn eigen morfologie. Ik zet mijn beitel op het oppervlak en ik voel de weerstand. De steen zegt: “Niet zo snel, Simone. Ik heb hier een breuklijn waar je rekening mee moet houden.” Of: “Kijk eens naar deze kristalstructuur, daar moet je met meer tederheid langs.”

Het is een prachtig debat tussen mijn wilskracht en de integriteit van het materiaal. Als ik te hard duw, straft de steen me af door te splinteren op een plek waar ik dat niet wil. Als ik te voorzichtig ben, ontstaat er geen vorm. Je zoekt naar die perfecte balans, die ’tussenruimte’ waar we het in de workshops vaak over hebben. Het is een dans van actie en reactie.

Dit gesprek doet iets fundamenteels met je systeem. Het haalt je uit de abstracte wereld van plannen en ‘moetjes’. Je kunt niet theoretiseren over een brok marmer; je moet hem voelen. Je vingers ontdekken kuiltjes, ribbels en temperatuurverschillen die je ogen over het hoofd zien. Dit is de biologie van de aanraking in actie. Je voelt de verbinding met de aarde door de weerstand die ze biedt. Het is een gesprek dat je dwingt tot eerlijkheid. Je kunt de steen niet voor de gek houden, en uiteindelijk hou je jezelf ook niet meer voor de gek. De ruis in je hoofd verstomt omdat alle aandacht nodig is voor deze fysieke uitwisseling.

 

       

 

De verstilling in het vormgeven van organische lijnen

Naarmate het beeld vordert, wordt het gesprek tussen mens en natuur zachter en intuïtiever. We komen in de fase van de ronde vormen, de vrouwelijke energie waar we eerder over schreven. Ik ben niet meer bezig met het weghalen van grote stukken, maar met het verfijnen van de lijn.

Stel je voor dat ik een blad aan het vormgeven ben, of een abstracte schelpvorm. Ik kijk naar de nerven in mijn ‘chaos-schriftje’ die ik heb geschetst in de tuin, en ik probeer die essentie over te brengen op de steen. Op dat moment is de natuur mijn leraar. Ik probeer de logica van een groeiend organisme te begrijpen. Waarom buigt een tak precies op dat punt? Waarom is de curve van een schelp zo perfect in balans?

Tijdens het polijsten wordt het gesprek bijna een meditatie. De repeterende beweging van het schuurpapier, het steeds fijner worden van de korrel, het stof dat als een zachte sluier over je handen ligt… het is een overgave. De ratio is nu volledig stilgevallen. Er is alleen nog maar de vorm die onder mijn handen door de steen heen naar buiten komt.

Dit moment van diepe focus zorgt voor een enorme ontlading van gelukshormonen. De anatomie van dit geluksmoment zit hem in de totale harmonie tussen mijn intentie en de natuurlijke vorm. Je voelt je op dat moment niet meer gescheiden van de natuur; je voelt je een verlengstuk ervan. Je bent de natuur die zichzelf een vorm geeft via jouw handen. Dat besef geeft een diepe existentiële rust. Het haalt de angst voor de vergankelijkheid weg, omdat je werkt met materiaal dat de eeuwigheid in zich draagt.

 

De weerspiegeling van het licht op de afgewerkte vorm

Het gesprek eindigt niet als het beeld klaar is. Het krijgt een nieuwe dimensie wanneer ik de olie aanbreng en de steen zijn ware gezicht laat zien. Dat is het moment waarop de natuur het laatste woord heeft. De aders die verborgen zaten, de transparantie van de albast die het licht vangt, de diepe gloed van het marmer… het is een openbaring.

Als ik het beeld dan op een zorgvuldig gekozen plek zet, op mijn eigen altaartje thuis of ergens in de tuin waar het zonlicht er precies op valt, gaat de dialoog door. De zon speelt met de schaduwen op de rondingen die ik heb gemaakt. De regen wast het stof eraf. Het beeld wordt onderdeel van de omgeving.

Wat dit langdurige gesprek met je doet, is dat het je perspectief op het leven verandert. Je wordt milder. Je leert dat barsten en imperfecties geen fouten zijn, maar tekens van een geleefd leven, net als de aders in de steen. Dat geduld geen opgave is, maar een noodzaak voor schoonheid. Je expertise groeit niet alleen in je handen, maar ook in je hart. Je begrijpt dat we niet boven de natuur staan, maar dat we er middenin zitten, en dat die verbinding de bron is van onze grootste creativiteit en onze diepste rust.

In ons atelier zien we dit gesprek elke dag opnieuw beginnen bij onze cursisten. Iedereen brengt zijn eigen verhaal mee, zijn eigen chaos en zijn eigen verlangen naar rust. En de natuur antwoordt altijd. Ze antwoordt met de hardheid van de steen, de zachtheid van de vorm en de uiteindelijke glans van het resultaat. Het is een bruisende uitwisseling die nooit verveelt, omdat de natuur altijd weer iets nieuws te vertellen heeft als je maar bereid bent om te luisteren.

 

De verbinding die blijft

Uiteindelijk is het maken van een beeld een manier om dit gesprek vast te leggen. Het is een tastbaar bewijs van een ontmoeting tussen twee werelden: de menselijke geest met al zijn dromen en onrust, en de natuur met haar tijdloze wetten. Als je later naar je beeld kijkt, hoor je de echo van dat gesprek weer. Je herinnert je de strijd met de harde laag, de overgave aan de ronde lijn en de wijsheid van het niet-weten.

Het maakt je rijk aan rituelen. Het geeft je een anker in de woestenij van het dagelijks leven. Het is het meest eerlijke gesprek dat je ooit zult voeren, en het mooiste is: de natuur is een gesprekspartner die nooit uitgepraat raakt. Er liggen nog miljoenen stenen te wachten, miljoenen vormen die bevrijd willen worden, en miljoenen momenten van creatieve rust die we samen kunnen ontdekken.

 

Liefs,

Simone

 

Wil jij ook deelnemen aan dit gesprek?

Voel je de roep van de natuur en wil je zelf ervaren wat de dialoog met de steen voor jou kan betekenen? In ons atelier in Leiden bieden we je de ruimte, de expertise en de materialen om je eigen gesprek met de natuur aan te gaan. Of je nu kiest voor een van onze diepgaande cursussen of een inspirerende dagworkshop; we helpen je graag om de stem van de steen te horen en je eigen vorm te vinden. En voor wie liever in de vertrouwde omgeving van huis begint: onze Samstone DIY-pakketten zijn de perfecte uitnodiging voor een eerste ontmoeting. Schrijf je in voor een workshop en ga het gesprek aan of start je eigen dialoog met een DIY-pakket!