Hoe steen ons uit de mentale eenzaamheid tilt

We leven in de meest verbonden tijd ooit, en toch voelen we ons vaker alleen dan voorheen. We swipen door de levens van anderen, we liken foto’s van verre vakanties en we sturen hartjes via WhatsApp, maar onze handen raken zelden nog iets aan dat écht weerstand biedt. Iets dat leeft, iets dat een geschiedenis heeft. In de psychologie en de neurowetenschap begint men steeds vaker de term ‘huidhonger’ te gebruiken, maar ik denk dat we ook last hebben van ’tast-armoede’. We zijn de verbinding met de fysieke wereld kwijtgeraakt, en daarmee soms ook de verbinding met onszelf.

In ons atelier aan de Kenauweg zie ik het elke dag: mensen komen binnen met een soort mentale moeheid, een eenzaamheid die niet gaat over een gebrek aan mensen om je heen, maar over een gebrek aan wezenlijk contact. En dan pakken ze de steen op. De biologie die dan in werking treedt, is een van de krachtigste medicijnen die ik ken.

De huid als ons grootste communicatieorgaan

Wist je dat onze huid ons allereerste zintuig is dat zich ontwikkelt in de baarmoeder? Het is ons grootste orgaan en het staat in directe verbinding met ons brein. Wanneer je met je blote handen over een ruwe brok speksteen strijkt, of de koele gladheid van gepolijst marmer voelt, gebeurt er onmiddellijk iets in je zenuwstelsel. Je tastzin stuurt signalen naar de somatosensorische cortex, die vervolgens de aanmaak van oxytocine stimuleert.

Oxytocine kennen we vaak als het ‘knuffelhormoon’, maar het komt ook vrij bij andere vormen van positief fysiek contact en tactiele stimulatie. Het verlaagt onze hartslag, vermindert de aanmaak van cortisol (ons stresshormoon) en geeft ons een gevoel van veiligheid en geborgenheid. In feite ‘knuffel’ je jezelf een beetje door met je handen in de steen te werken. Voor iemand met ADHD, zoals ik, is dit essentieel. De fysieke sensatie van de steen — het gewicht, de textuur, de temperatuur — haalt de focus uit de storm in mijn hoofd en brengt die naar de toppen van mijn vingers. Het is de ultieme vorm van grounding.

Uit de bubbel van de eenzaamheid

Mentale eenzaamheid ontstaat vaak wanneer we vastzitten in onze eigen gedachten. We malen over het verleden, maken ons zorgen over de toekomst, en we voelen ons losgekoppeld van de wereld om ons heen. De steen breekt die bubbel open. De steen biedt namelijk weerstand. Hij dwingt je om aanwezig te zijn in het hier en nu. Je kunt niet met je gedachten bij je belastingaangifte zijn als je probeert te voelen of die ene curve in je albast wel vloeiend genoeg is.

Door de steen aan te raken, treed je in dialoog met de materie. Het is een vorm van contact die niet oordeelt. De steen vraagt niets van je, hij verwacht niets, hij is er gewoon. Dat fysieke contact doorbreekt de isolatie van de ratio. Je bent niet langer een ‘denkend hoofd’ dat losgezongen is van de wereld; je bent een makend mens, verbonden met een materiaal dat al miljoenen jaren op deze aarde is. Dat geeft een diep gevoel van relativering en rust. In het boek De tastbare wereld wordt prachtig beschreven hoe tastzin ons helpt om de grenzen van ons eigen ‘ik’ te voelen, wat essentieel is om ons niet verloren te voelen in de woestenij van het bestaan.

De wijsheid van het handwerk

In ons atelier vieren we de bruisendheid van de ontmoeting, maar het is de stilte van het aanraken die de diepste verbinding legt. Wanneer je in een groep aan het beeldhouwen bent, ontstaat er een soort collectief ritme. Je hoort het schuren, je ruikt het stof, en je voelt de trillingen van de buren op de werkbank. Dit noemen we ook wel ‘co-regulatie’. Zonder een woord te zeggen, kalmeren we elkaars zenuwstelsel door samen fysiek bezig te zijn.

De expertise die Alex en ik delen, gaat dan ook niet alleen over techniek, maar over het herstellen van die verbinding. We leren je weer te vertrouwen op wat je voelt. “Niet kijken, maar voelen,” zeg ik vaak tegen cursisten. Sluit je ogen en laat je vingers de weg vinden. Je zult merken dat je handen imperfecties voelen die je ogen niet eens zien. Dat vertrouwen op je eigen zintuigen is een krachtig wapen tegen de onzekerheid en de eenzaamheid die de digitale wereld soms met zich meebrengt.

Tijd voor wezenlijk contact?

Voel je de tast-armoede en snak je naar een moment van echte verbinding? Onze Samstone DIY-pakketten zijn de ideale manier om thuis die eerste aanraking met de steen te ervaren en je eigen rustpunt te creëren. Wil je de kracht van de groep en de expertise van het atelier ervaren? Kom dan langs voor een workshop in Leiden. We hebben de stenen klaarliggen die wachten op jouw aanraking. Bekijk onze workshops en voel de verbinding of bestel een DIY-pakket voor tastbare rust thuis!

Tastbare herinneringen

Of je nu in ons atelier in Leiden staat of thuis aan de slag gaat met een van onze DIY-pakketten; het effect is hetzelfde. Je creëert een tastbare herinnering aan een moment van aanwezigheid. Elk beeldje op je ‘altaartje’ thuis is een anker. Wanneer je het aanraakt, herinnert je lichaam zich de rust, de focus en het contact van het maakproces. Het is een manier om de warmte van het atelier en de wijsheid van de steen mee te nemen in je dagelijks leven.

Laten we vaker de schermen wegleggen en de steen oppakken. Laten we onze handen de kans geven om de wereld weer echt te voelen. Want in die aanraking, in dat fysieke contact met de ruwe en de gepolijste kanten van het leven, daar vinden we de weg terug naar onszelf en naar elkaar.

Gun jezelf dat wezenlijke contact. De biologie van de aanraking is een geschenk dat we allemaal bezitten, we hoeven het alleen maar weer te gebruiken.