Schermtijd uit, steen aan

Als ik terugkijk op de jaren dat mijn twee jongens nog als slungelige pubers door het huis banjerden, zie ik ze nog zo zitten. Onderuitgezakt op de bank, telefoon in de hand, oortjes in. Een soort digitale bubbel waar je als moeder soms maar moeilijk doorheen prikt. Je ziet ze overprikkeld raken door alles wat ‘moet’ en alle meningen die via TikTok en Instagram hun kamer binnenstromen. Het hoofd zit vol, de blik staat op oneindig, maar de rust is ver te zoeken.

In die jaren ontdekte ik iets prachtigs. Als ik ze mee kreeg naar het atelier, of ze thuis een stukje speksteen in hun handen drukte, veranderde er iets. Niet meteen natuurlijk — want laten we eerlijk zijn, pubers en ‘moeten’ gaan niet samen — maar zodra de eerste rasp over de steen ging, gebeurde er iets magisch. De schermen gingen uit en de focus ging aan.

De broodnodige ontprikkeling

Tieners van nu staan onder een enorme druk. De neurowetenschap vertelt ons dat hun puberbrein nog volop in ontwikkeling is, vooral het deel dat impulsen beheerst en plant. De constante stroom aan notificaties is eigenlijk een soort overval op hun zenuwstelsel. Ze zijn fysiek aanwezig, maar mentaal dwalen ze rond in een wereld die nooit slaapt.

Beeldhouwen is de ultieme tegenhanger van die digitale wereld. Waarom? Omdat steen traag is. Je kunt niet swipen naar een resultaat. Je kunt niet dubbeltikken voor een filter. Steen dwingt je om je tempo aan te passen aan de materie. Voor een tiener is dat in het begin vaak even schakelen, maar daarna volgt de ontspanning. Het monotone geluid van het raspen werkt bijna hypnotiserend. Het haalt ze uit hun hoofd en brengt ze terug in hun handen.

In ons atelier aan de Kenauweg zie ik die transformatie nog steeds bij de jongeren die we lesgeven. De schouders zakken, de ademhaling wordt rustiger en de constante behoefte om hun telefoon te checken verdwijnt naar de achtergrond. Ze creëren hun eigen offline bubbel.

Van ‘moeten’ naar ‘maken’

Wat ik als moeder van twee jongens heb geleerd, is dat ze in die fase vaak behoefte hebben aan een plek waar ze niet beoordeeld worden. Op school zijn er cijfers, op de sportclub zijn er prestaties, en online is er de sociale ladder. In de steen zijn er geen fouten. Als er een stukje afbreekt, verander je de vorm. Het geeft ze een gevoel van autonomie; zij zijn de baas over het proces.

Mijn eigen ADHD-ervaring helpt me enorm om deze doelgroep te begrijpen. Ik weet hoe het is als je hoofd een creatieve chaos is en je niet weet waar je moet beginnen. Door die ruwe brok steen te bewerken, orden je onbewust ook de chaos in je hoofd. Je maakt verbinding met je eigen kern, los van wat de rest van de wereld vindt.

Samen aan de keukentafel

Het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Soms is samen aan de keukentafel zitten, elk met een eigen steen, de beste manier om weer echt contact te maken. Je hoeft niet eens diepe gesprekken te voeren; het samen bezig zijn is vaak al genoeg. Het haalt de druk van de ketel. Je ziet je kind weer even zoals hij is: een creator, een ontdekker, een mens van vlees en bloed in plaats van een gebruiker van een app.

Ik gun elke moeder (en vader!) dat moment van verbinding en die rust voor hun kind. Of ze nu 13 of 19 zijn, de voldoening van iets maken met je eigen handen is een medicijn tegen de digitale overprikkeling van deze tijd.

Laten we ze helpen om die pauzeknop af en toe in te drukken. De wereld wacht wel even, die steen loopt niet weg. En dat ene uur zonder scherm? Dat is misschien wel het meest waardevolle cadeau dat je ze kunt geven.

Gun je tiener een offline moment

Merk je dat je kind behoefte heeft aan een creatieve uitlaatklep of gewoon even moet ‘ontladen’? Onze Samstone DIY-pakketten voor jongeren (13-19 jaar) zijn speciaal samengesteld om thuis laagdrempelig te beginnen met speksteen of albast. Het is een stoere, tastbare manier om even helemaal offline te gaan. Wil je dat ze de echte atelier-ervaring proeven? Kom dan samen naar een van onze workshops in Leiden; de perfecte manier om samen herinneringen te maken zonder schermen. Ontdek de DIY-pakketten voor tieners en jongeren of check onze workshops voor een creatief uitje

Liefs,

Simone